Rowerzysto, znasz dobrze Żarów?

Może jesteś przekonany, że znasz swoje miasto ? Organizując rowerową grę miejską, chcemy przybliżyć wybrane obiekty Naszego Miasta, które pod wpływem czasu, zmieniły swój wygląd lub całkowicie zostały usunięte, nie tylko z przestrzeni miejskiej, ale może z waszej pamięci ? 29 maja 2016 roku, przy Teatrze Bezdomnym im. Bohumila Hrabala w Żarowie (ul. Zamkowa 15 – dawna rezydencja Carla Friedricha von Kulmiza), odbyła się pierwsza rowerowa gra miejska (tzw. alleycat), której organizatorami były organizacje pozarządowe. Fundacja Inicjatywa B (wcześniej: Teatr Bezdomny) zaprosiła do współpracy: Stowarzyszenie Filtrator, Pracownię w Sokołowsku oraz Stowarzyszenie Labiryntarium… Zapraszamy do zapoznania się z galerią i relacją wydarzenia, które znajdują się na stronie labiryntarium.pl !

Stary Żarów - Banner

STARY
ŻARÓW,
CZYLI
PIERWSZY
ALLEYCAT...

Celem pierwszej, rowerowej gry miejskiej w Żarowie było zapoznanie uczestników wydarzenia z lokalną historią Miasta i Gminy Żarów oraz aktywizacja istniejących grup rowerowych, za pomocą dynamicznej gry zespołowej, która zapewniła dobrą zabawę, przyjazną rywalizację oraz integrację pasjonatów dwóch kółek. Zasady gry były bardzo jasne. Uczestnicy wydarzenia poruszali się wyłącznie na własnych rowerach lub pieszo (w przypadku awarii rowerów), zgodnie z zasadami ruchu drogowego oraz wskazówkami przekazanymi przez organizatora. Mapa (przestrzeń, pole gry) oraz karta zadań, zostały rozdane rowerzystom przed rozpoczęciem gry w miejscu organizacyjnym. Niniejsze zagadki historyczne, wykonywane były indywidualnie lub zbiorowo przez uczestników. Rozstrzygnięcie gry: uczestnicy „Starego Żarowa” musieli zdać kartę zadaniową organizatorowi na mecie w ciągu półtora godziny od rozpoczęcia gry (wszyscy uczestnicy „Starego Żarowa” wrócili na metę w czasie regulaminowym). Karta zadaniowa musiała zawierać potwierdzenia z odwiedzonych baz, zdobyte punkty, oraz inne „załączniki” zdobyte w ciągu rywalizacji (Za brak wykonanego zadania organizatorzy doliczali 5 min.karnych. Ogłoszenie wyników nastąpiło niedługo po dotarciu na metę ostatnich rowerzystów !

Na czym polega pierwsza gra rowerowa ?

Plansza gry miejskiej

Pierwsza terenowa gra miejska w Żarowie odbył się w obrębie administracyjnych granic miasta. Organizator wydarzenia ustalił start i metę rozgrywki historycznej przy Teatrze Bezdomnym im. Bohumila Hrabala w Żarowie. Plansze gry determinował manifest, który publikujemy poniżej.

Uczestnicy projektu

Uczestnikiem wyścigu mógł zostać praktycznie każdy, kto zapisał się na wcześniej przygotowaną przez organizatorów listę. Wyzwania z gry można było podjąć indywidualnie, w parach lub grupach, a nawet całą rodziną.

Charakter gry

Ze względu na duże odległości pomiędzy punktami kontrolnymi wszyscy uczestnicy wyścigu historycznego brali w nim udział na rowerach. Organizator ustalając punkty kontrolne stworzył przejazd o długości ok 7 km.

Fotografie z manifestu

Załączone fotografie pochodzą ze zbiorów Żarowskiej Izby Historycznej oraz Stowarzyszenia Labiryntarium.pl. Jeżeli pominęliśmy autora wykorzystanej fotografii lub przekazaliśmy błędne źródło bardzo prosimy o kontakt. Będziemy bardzo wdzięczni za każdą sugestię oraz informację.

Manifest STAREGO ŻAROWA

Historia

„Staw Miejski w Żarowie” – znajdujący się przy dzisiejszej ul. Wyspiańskiego, powstał po wyrobisku kopalni. Pierwszym surowcem wydobywanym na terenie Żarowa był węgiel brunatny. Jego wydobycie rozpoczęto w 1847 roku, metodą odkrywkową. Od 1855 r. kopalnia „Marie”, rozpoczęła eksploatację węgla metodą górniczą. Rozpoczęcie wydobycia węgla oraz innych surowców na terenie Żarowa, nastąpiło w trakcie budowie linii kolejowej Wrocław – Świebodzice. Wtedy Carl Friedrich von Kulmiz, nie marnując okazji, zainwestował majątek i siły w rozwój przemysłu w oparciu o lokalne surowce. Fotografia załączona w manifeście gry rowerowej przedstawia kąpielisko miejskie, najprawdopodobniej z 1935 r.

Zadanie

Odszukaj miejsce ze zdjęcia nr. 1 – spotkasz tam punktowego, a on poprosi Cię o wykonanie pewnego zadania. Za jego wykonanie dostaniesz punkt-pieczątkę…

Informacje od punktowego

PUNKTOWY – Nad stawem znajduje się ledwo widoczne wejście do dawnych podziemi. Podziemna trasa, służyła pracownikom pobliskich zakładów szamotowych, najprawdopodobniej jako szyb wentylacyjny do hal produkcyjnych lub szlak komunikacyjny. Wejść do podziemnych tuneli w Żarowie jest dużo. Czy mogą one być ze sobą połączone ? Jakie było ich prawdziwe przeznaczenie ? Odpowiedzi na to pytania próbują uzyskać lokalni historycy. Twoim zadaniem jest wskazanie widocznego wejścia do podziemi znajdujących się nad Stawem Miejskim. Może pomogą Ci w tym wędkarze ? Gdy zlokalizujesz wejście dostaniesz punkt-pieczątkę.

Wyzwanie

(Numer 2, kontekst nie publikowany w grze) – „Sklepy przy Schweidnitzer Strasse” – Wielu z Was przechodzi tędy codziennie, wielu też wstępuje do tutejszych sklepów. Fragment ulicy Armii Krajowej, dawniej Schweidnitzer Strasse w Żarowie. Zobaczcie jak wyglądało to miejsce przeszło 100 lat temu, kiedy ówcześni kupcy pozowali do fotografii.

źródło fotografii oraz informacji.

Zadanie

W dawnym Saarau, usługi fotograficzne świadczył m.in.: Georg Dasler. Numerem 2 oznaczyliśmy zdjęcie, które być może wykonał on ponad 100 lat temu… fotografia przedstawia lokalnych kupców pozujących do zdjęcia przed swoimi lokalami. Spróbuj wykonać podobne. Może, któryś ze współczesnych przedsiębiorców przy Schweidnitzstrasse, zgodzi się na fotografię ?

Wyzwanie

(Numer 3, kontekst nie publikowany w grze) – Brama główna Dolnośląskich Zakładów Chemicznych „Organika” w Żarowie – Fabryka istniała w latach 1858-2002, najpierw jako „Silesia Verein Chemischer Fabriken”, a po 1945 Dolnośląskie Zakłady Chemiczne Organika w Żarowie. Brama została zlikwidowana, a niektóre elementy  okolicznej zabudowy zostały zdemontowane.

Zadanie

„Organika” to zakłady chemiczne, które do 2002 roku działały w Żarowie. Jaki napis widniał nad bramą do zakładu ? Może pamiętają to sąsiedzi ? Odpowiedź zapisz w poniższej ramce.

Wyzwanie

(Numer 4, kontekst nie publikowany w grze) – Nieistniejąca już fontanna obok cmentarza wojennego żołnierzy Armii Radzieckiej w Żarowie. Fontanna zbudowana była w ramach „Czynu społecznego” przez pracowników DZCH. Instalacja wodna już nie istnieje

autor fotografii: Włodzimierz Plackowski

Zadanie

Dawniej przy tym cmentarzu znajdowała się fontanna. Zlokalizuj cmentarz i przepisz nazwisko i rok urodzin z pierwszego grobu po lewej.

Manifest STAREGO ŻAROWA

Manifest - Strona B

DZIĘKUJEMY
STOWARZYSZENIU
FILTRATOR
ZA POMOC
W STWORZENIU
MANIFESTU

Stowarzyszenie Filtrator oraz Pracownia w Sokołowsku w reprezentacji Marcina Rosińskiego pomogły przy tworzeniu manifestu pierwszej rowerowej gry miejskiej. Dziękujemy za wsparcie merytoryczne i organizacyjne.

Wyzwanie

(Numer 5, kontekst nie publikowany w grze) – Carl Friedrich von Kulmiz urodził się 17 maja w 1809 roku w Jaworze, zmarł 25 kwietnia 1874 r. w Łażanach. Od 1842 roku rozpoczął działalność gospodarczą. Uczestniczył w budowie pierwszej linii kolejowej na Śląsku, podczas której odkrył koło miasta Żarów złoża kaolinu, węgla brunatnego i pirytu, co przyczyniło się do powstania kopalń „Silesii” i „Szamotowni”.

źródło informacji

Zadanie

Założycielem żarowskiego przemysłu był Carl Friedrich von Kulmiz. Odszukaj w Parku Miejskim grobowiec – tablicę. Zapisz datę śmierci Carla Friedricha von Kulmiza.

Wyzwanie

(Numer 6, kontekst nie publikowany w grze) – Historia parku jest ściśle związana z dziejami Żarowa. Najbardziej dynamiczny rozwój miasta nastąpił w drugiej połowie XIX wieku – i z tym okresem, ok. 1860 r., należy wiązać powstanie parku. Park założono przy okazałym budynku należącym do fabrykanta. Ta monumentalna budowla ogranicza teren parkowy od strony wschodniej. Par usytuowany jest w północno-zachodniej części miasta. Od strony zachodniej park ogranicza zabytkowa aleja licząca 180 lat. Na uwagę zasługuje bogaty drzewostan zawierający 51 gatunków drzew i krzewów. Najstarsze drzewa liściaste to dęby, platan i buki purpurowe, liczące ok. 130 lat. Na przestrzeni XIX i XX wieku wprowadzono liczne gatunki iglaków. Bogactwo rzadkich okazów drzew pozwala określić ten park jako dendrologiczny.

Zadanie

Żarowski park, przy którym neogotycki kompleks pałacowy wybudował Carl Friedrich von Kulmiz, od zachodu ogranicza zabytkowa aleja drzew, licząca ponad 180 lat. Zlokalizuj aleję i zmierz obwód najgrubszego drzewa. Pomiar zapisz w ramce…

Historia

„Kładka metalowa” – Żarów, poza główną linią kolejową, która przebiega przez środek miasta, w wielu miejscach przecinany był bocznicami kolejowymi, należącymi do Szamotowni i Organiki. W niektórych przypadkach, torowiska były tak uciążliwe dla mieszkańców, że konieczne było wybudowanie przepraw dla pieszych.

Zadanie

Na fotografii numer 7, widać kładkę nad torami kolejowymi. Kiedyś w Żarowie było ich kilka. Dziś zachowała się jedna. Znajdź ją, na miejscu spotkasz punktowego. Wykonaj jego instrukcję, a otrzymasz punkt pieczątkę.

Informacje od punktowego

Przed dotarciem na ten punkt kontrolny, zapewne pojawiłeś się na ul. Krasińskiego, w miejscu gdzie do lat 70-tych można było korzystać z metalowej kładki dla pieszych. Niniejszą kładkę przedstawia fotografia numer 7, która znajduje się w scenariuszu gry. Ostatnia metalowa przeprawa dla pieszych, znajduje się w tym miejscu, przy ul. Kwiatowej. Obecnie korzysta z niej tylko kilka rodzin. Aby uzyskać punkt-pieczątkę musisz odpowiedzieć na pytanie: – Ile podobnych kładek istniało na terenie miasta Żarów ? Możesz pomylić się o jedną. Jeżeli to pytanie sprawia Ci trudność, odwiedź stronę internetową: www.labiryntarium.pl i postaraj się odszukać prawidłową odpowiedź.

Źródło fotografii i informacji.

Wyzwanie

(Numer 8, kontekst nie publikowany w grze) – „Dawny GS” – „artykuły spożywcze” z Lata 70-tych. Żarowianie czekają otwarcie nowego pawilonu handlowego „Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska” przy Armii Czerwonej 30a w Żarowie.

Zadanie

Na zdjęciu numer 8 ludzie czekają na otwarcie nowego pawilonu handlowego: „Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska” przy ul. Armii Czerwonej 30A w Żarowie. W latach 70-tych była to codzienność. Jedź pod GS i odszukaj z tamtych czasów pewną wiadomość. W poniższej kratce, wpisz ile kosztowała oranżada.

Wyzwanie

Odszukaj budynek ze zdjęcia. Dla podpowiedzi: znajduje się on przy ul. Schweidnitzstrasse 12A. W miejscu, gdzie kiedyś stał maszt, znajdziesz instrukcję zadania.

Zadanie

Witaj drogi graczu ! Dotarłeś do celu ! Dom ze zdjęcia numer 9, załączonego w scenariuszu gry, znajduje się przy ul. Armii Krajowej 12A w Żarowie (dawniej: Schweidnitzer Straße 12A, Saraau). Zdjęcie wykonano przed 1945 r; w tym okresie mieszkali tu ludzie wykonywujący różne zawody np. nauczyciel, sekretarz, sekretarka, pracownik biurowy, dyrektor ds. ubezpieczeń.

  1. MAXIMILIAN BRIEGER (Lehrer) – Schweidnitzer Straße 12 a – 1929
  2. Marie Gillich (Kontoristin) – Schweidnitzer Straße 12 a – 1929
  3. HERBERT SPITTLER (Lehrer) – Schweidnitzer Straße 12 a – 1929
  4. ALFRED TEUBER (Sekretär) – Schweidnitzer Straße 12 a – 1929
  5. BRUNO WODETZKI (Versicherungs-Direktor) – Schweidnitzer Straße 12 a – 1929
  6. Charlotte Woitalla (Gutssekretärin) – Schweidnitzer Straße 12 a – 1929

Zapamiętaj dwa nazwiska i wypowiedz je po wykonaniu wszystkich zadań, na życzenie organizatora, który znajduje się na mecie. Za prawidłowe wykonanie tego zadania, dostaniesz punkt-pieczątkę. Zostaw tę wiadomość dla innych graczy !

źródło fotografii oraz informacji.

Historia

(Numer 10) – „Most żelazny na Strzegomce” – Pierwszy na Śląsku i jeden z pierwszych w świecie. Most żelazny wybudowany w 1796 roku, ufundowany przez hrabiego Augusta von Burghausa z Łażan. Został zniszczony przez Niemców cofających się pod naporem Armii Czerwonej… Wydobyto dotąd ponad 5 ton (z 40 ton) elementów mostu. Niektóre znajdują się we Wrocławiu w Politechnice, inne złożone są w Żarowie na bezpiecznym terenie. W rzece zapewne jest jeszcze sporo jego szczątków…

Zadanie

Pierwszy na Śląsku i jeden z pierwszych na świecie most żelazny wybudowany w 1796 roku, ufundowany przez hrabiego Augusta W. von Burghausa z Lassan. W miejscu gdzie stał most znajdziesz punktowego. Wykonaj zadanie, które Ci poda.

Informacje od punktowego

Odpowiedz na pytanie: W lipcu bieżącego roku, obchodzona będzie rocznica budowy mostu żelaznego na Strzegomce. Ile lat temu powstał ten wyjątkowy w skali światowej zabytek ? Podpowiedzi możesz szukać na facebookowym profilu: Labiryntarium.pl. Podczas odwiedzin strony nie zapomnij o jej polubieniu.

KTO JEST LAUREATEM PIERWSZEJ ROZGRYWKI HISTORYCZNEJ?

Zachęcamy wszystkich mieszkańców Miasta i Gminy Żarów do po pobrania manifestu gry i rozpoczęcia samodzielnej zabawy stworzonej przez Fundację Inicjatywa B (wcześniej: Teatr Bezdomny). Szczegóły przebiegu rowerowej gry miejskiej znajdują się także na Facebooku ! Zapraszamy już teraz na kolejną rowerową grę miejską, która odbędzie się jesienią 2016 roku.

W ramach pierwszej, rowerowej gry miejskiej pt. "Stary Żarów", uczestniczyło ponad 30 cyklistów.

Po otrzymaniu manifestów, które wyznaczały zadania i zagadki historyczne, uczestnicy zabawy rozpoczęli wyścig, który zakończył się po upływie 90 min. Wszystkie grupy ukończyły bitwę historyczną w regulaminowym czasie, aczkolwiek nie wszyscy zrealizowali poprawnie wyżej wymienione zadania, które można było wykonywać w dowolnej kolejności. Pełna relacja wydarzenia, z punktu widzenia uczestnika, znajduje się na stronie: Stowarzyszenia Labiryntarium.

Poniżej przedstawiamy wyniki rowerowej gry miejskiej po podliczeniu punktacji:

  1. Miejsce – Beniamin Dykcik, Aleksandra Dydyńska, Magdalena Tracz, Łucja Nikolska – czas gry: 56 min. 52 sek.
  2. Miejsce – Maciej Wabik, Maciej Wabik jr. – czas gry: 58 min. 05 sek.
  3. Miejsce – Wojciech Dutkiewicz, Gwidon Pis – czas gry: 59 min. 35 sek.
  4. Miejsce – Halina Rosińska z zespołem – czas gry: 60 minut 49 sek.
  5. Miejsce – Robert Zawalski, Marcel Zawalski – czas gry: 63 min.
  6. Miejsce – Piotr Zadrożny,Kamil Zadrożny – czas gry: 64 min. 36 sek.
  7. Miejsce – Bogumiła Chodyniecka,  Wojciech Chodyniecki, Barbara Chodyniecka, Elżbieta Chodyniecka, Anna Chodyniecka – czas gry: 65 min. 11 sek.
  8. Miejsce – Konrad Wyroba, Kacper Maślankiewicz, Julia Hanc – czas gry: 87 min
  9. Miejsce – Monika Brańka, Łukasz Brańka, Oliwia Brańka, Martyna Brańka – czas gry: 88 min. 24 sek.
1