Rowerzysto, pora na drugie wyzwanie!

Po sukcesie pierwszej rowerowej grze miejskiej, nazwanej przez organizatora „Starym Żarowem”, przyszła pora na drugą odsłonę wyjątkowego wyścigu historycznego. 25 września 2016 roku, z Placu Wolności (dawny Plac Kulmiza), ruszył kolejny, autorski alleycat, organizowany przez Fundację Inicjatywa B (wcześniej: Teatr Bezdomny). Ponownie do współpracy zaprosiliśmy Stowarzyszenie Labiryntarium.pl, które stworzyło dla Was specjalną relację z punktu widzenia uczestników projektu.

STARY
ŻARÓW,
CZYLI
DRUGI ALLEYCAT

Celem drugiej, rowerowej gry miejskiej w Żarowie było zapoznanie uczestników wydarzenia z lokalną historią Miasta i Gminy Żarów oraz aktywizacja istniejących grup rowerowych, za pomocą dynamicznej gry zespołowej, która zapewniła dobrą zabawę, przyjazną rywalizację oraz integrację pasjonatów dwóch kółek. Zasady gry były bardzo jasne. Uczestnicy wydarzenia poruszali się wyłącznie na własnych rowerach lub pieszo (w przypadku awarii rowerów), zgodnie z zasadami ruchu drogowego oraz wskazówkami przekazanymi przez organizatora. Mapa (przestrzeń, pole gry) oraz karta zadań, zostały rozdane rowerzystom przed rozpoczęciem gry w miejscu organizacyjnym. Niniejsze zagadki historyczne, wykonywane były indywidualnie lub zbiorowo przez uczestników. Rozstrzygnięcie gry: uczestnicy „Starego Żarowa” musieli zdać kartę zadaniową organizatorowi na mecie w ciągu godziny od rozpoczęcia gry (nie wszyscy uczestnicy „Starego Żarowa” wrócili na metę w czasie regulaminowym). Karta zadaniowa musiała zawierać potwierdzenia z odwiedzonych baz, zdobyte punkty, oraz inne „załączniki” zdobyte w ciągu rywalizacji. Ogłoszenie wyników nastąpiło niedługo po dotarciu na metę ostatnich rowerzystów !

Na czym polega druga gra rowerowa ?

Plansza gry miejskiej

Drugaterenowa gra miejska w Żarowie odbył się w obrębie administracyjnych granic miasta. Organizator wydarzenia ustalił start i metę rozgrywki historycznej przy Placu Wolności (dawniej: Kulmiz Platz). Plansze gry determinował manifest, który publikujemy poniżej.

Uczestnicy projektu

Uczestnikiem wyścigu mógł zostać praktycznie każdy, kto zapisał się na wcześniej przygotowaną przez organizatorów listę. Wyzwania z gry można było podjąć indywidualnie, w parach lub grupach, a nawet całą rodziną. W drugiej rowerowej grze miejskiej wzięło udział 8 grup, skład których wchodziło ponad 20 osób.

Charakter gry

Ze względu na duże odległości pomiędzy punktami kontrolnymi uczestnicy wyścigu historycznego brali w nim udział na rowerach, aczkolwiek pojawiła się także drużyna, która pokonywała trasę pieszo. Organizator ustalając punkty kontrolne stworzył przejazd o długości ok 7-9km (odległość została ustalona wg. alternatywnych tras potencjalnego gracza.

Materiały
fotograficzne

Załączone fotografie pochodzą ze zbiorów Żarowskiej Izby Historycznej oraz Stowarzyszenia Labiryntarium.pl. Jeżeli pominęliśmy autora wykorzystanej fotografii lub przekazaliśmy błędne źródło bardzo prosimy o kontakt. Będziemy bardzo wdzięczni za każdą sugestię oraz informację. Fotografie posłużyły jako wskazówki dla graczy drugiej rowerowej gry miejskiej.

Manifest STAREGO ŻAROWA

Historia

Dzisiejsze Lapidarium stworzone w celu zachowania pamięci o zmarłych, było niegdyś cmentarzem ewangelickim, który jak większość niemieckich miejsc spoczynku, został zniszczony. Poszczególne elementy nagrobków zostały wykorzystane  do budowy murków i ogrodzeń działkowych, chodników, klombów itp. Więcej informacji nie posiadamy. Jeżeli posiadasz jakieś wiadomości, fotografię na temat tego miejsca, prosimy o kontakt.

źródło fotografii oraz informacji.

Zadanie

Odszukaj miejsce ze zdjęcia numer 1: spotkasz tam punktowego, który poprosi Cię o wykonanie zadania. Za jego wykonanie otrzymasz punkt pieczątkę.

Informacje od punktowego

Znajdujemy się na terenie byłego cmentarza ewangelickiego, na którym do dziś zachowało się kilka rodzinnych pomników. Przejedź się po terenie Lapidarium, a następnie wymień nazwiska rodzin, które znajdują się na grobowcach rodzinnych. Za wykonanie zadania otrzymasz punkt-pieczątkę.

Historia

(Numer 2, kontekst nie publikowany w grze) –W okresie powojennym czterokrotnie przeszło większe remonty. Dzięki pierwszemu zakończonemu w 1963 roku, jego pojemność zwiększyła się z 232 do 250 miejsc. W trakcie drugiego zakończonego remontu w 1970 roku odnowiono wnętrza i powiększono widownię do 270 miejsc. W latach 70-tych w kinie świt działał „Dyskusyjny Klub Filmowy”, w ramach którego wyświetlano, a następnie omawiano ambitne produkcje filmowe.

Zadanie

Jutro wybierasz się na filmowy poranek do żarowskiego KINA ŚWIT. Odwiedź kino, zorientuj się w repertuarze, a następnie zadzwoń do biura w celu rezerwacji biletów dla Ciebie i Twoich bliskich. Za wykonanie zadania otrzymasz punkt-pieczątkę.

Historia

(Numer 3, kontekst nie publikowany w grze) – Pałac w Żarowie. Neogotycki zamek z początku XX wieku, jest budynkiem murowanym z ceramicznym detalem wykonanym przy użyciu cegły glazurowanej (gzymsy, obramienia okien, drzwi i szczytów, plastry, lizeny, sterczyny). Rozczłonkowaną 3 kondygnacyjną bryłę budowli wzniesionej na wysokich piwnicach pokrywają dachy dwuspadowe. Otwory okienne obiektu zamknięte są łukami odcinkowymi.

źródło informacji

Zadanie

Dawniej w tym miejscu mieszkał Carl Friedrich von Kulmiz. Zlokalizuj kompleks pałacowy, a następnie na jego murach, odszukaj symbol organizacji górniczych. Do kratki poniżej przepisz co taki symbol przedstawia.

Historia

Basen miejski został wybudowany w lata 70-tych najprawdopodobniej na zlecenie Dolnośląskich Zakładów Chemicznych Organika lub Zakładów Szamotowych, dlatego też miały tutaj miejsce tzw. Czyny społeczne lub czyny partyjne polegające m.in.: na utrzymaniu porządku. Kompleks rekreacyjny z końcem lat 90-tych został odsprzedany prywatnemu właścicielowi. Sądzimy, że jest to miejsce zapomniane i już nigdy nie odzyska swojego blasku.

Zadanie

Fotografia numer 4 przedstawia pracowników DZCH Organika podczas tzw. czynu społecznego w miejscu rekreacji wielu mieszkańców Gminy Żarów. Dojedź do miejsca przedstawionego na zdjęciu, spotkasz punktowego, który poprosi Cię o wykonanie pewnego zadania, gdy je wykonasz otrzymasz punkt pieczątkę.

Informacje od punktowego

Tuż za bramą znajdują się ruiny basenu miejskiego w Żarowie. Odpowiedź na jedno z zadanych przeze mnie pytań: 1) Ile niecek basenowych znajdowało się na terenie obiektu ? 2) Czy na terenie basenu znajdowało się boisko do siatkówki ? 3) Jaka była maksymalna głębokość basenu ?

Manifest STAREGO ŻAROWA

DZIĘKUJEMY
AGENCJI
REKLAMOWEJ
GEOSPACE

Za druk materiałów promocyjnych, plakatów oraz przygotowanie oraz druk manifestów gry (scenariuszy niezbędnych do przeprowadzenia rozgrywki). Agencja Reklamowa Geospace z siedzibą w Kalnie przygotowała, naklejki oraz pieczątki kontrolne. Składamy wielkie podziękowanie dla Michała Kozaka.

Historia

Interesującym i unikalnym w skali kraju zabytkiem techniki była do niedawna suwnica bramowa o napędzie ręcznym, znajdująca się na bocznicy kolejowej w Żarowie (przy dzisiejszym placu targowym). Datowanie nieistniejącego już dzisiaj obiektu przypada na pierwszą ćwierć XX wieku. Wówczas bowiem wznoszone były egzemplarze o niemal identycznej konstrukcji i wyglądzie. Do zachowanych zabytków (ocalało zaledwie kilka egzemplarzy ?) tego typu należą suwnice bramowe: na dworcu w Bydgoszczy (woj. kujawsko-pomorskie; powstała przed 1910 r.), na nieczynnej stacji Jasień (woj. lubuskie), na stacji Ścinawka Średnia (woj. dolnośląskie) oraz w parowozowni w Dzierżoniowie (woj. dolnośląskie; powstała w 1902 r.). Wszystkie wraz z suwnicą żarowską pracowały w tzw. ruchu przerywanym, służąc do przemieszczania pionowego/poziomego ładunków z podstawionego (na torze wewnątrz bramy suwnicy) wagonu kolejowego. W skład wyposażenia tego typu suwnic należy: most bramowy i mechanizm podnoszenia oraz opuszczania – wciągnik z przekładnią kół zębatych. Suwnica kolejowa w Żarowie (wówczas własność PKP) usunięta została (pocięta na złom) pod koniec lat 90-tych. Biorąc pod uwagę fakt unikalności oraz starania jakie są dziś czynione dla ratowania podobnych konstrukcji, rodzi się pytanie czy była potrzeba usuwania tego bezcennego ponad 100-letniego ? zabytku techniki, który pamiętał czasy rozwoju i świetności żarowskiego przemysłu oraz ludzi, którzy to miasto zbudowali..

źródło informacji. Fotografia numer 5 została udostępniona przez Pana jacka Szumańskiego.

Zadanie

na fotografii numer 5, przedstawiono pewną konstrukcję. Do chwili obecnej, zachowało się ich kilka m.in.: w Bydgoszczy, Jasieniu, Ścinawce Średniej oraz Dzierżoniowie. Zlokalizuj miejsce przedstawione na zdjęciu i odszukaj pewną wiadomość.

Historia

Żarowianie wyznania protestanckiego byli członkami piotrowickiej gminy wyznaniowej skupiającej ewangelików z Łażan, Żarowa, Pastuchowa, Mikoszowej i Przyłęgowa. Przez wiele lat Piotrowice były centrum ich życia religijnego. Jedynym wyjątkiem była, działająca w Żarowie od 1878 r. szkółka niedzielna. W 1910 roku Marie i Eugen von Kulmiz postanowili wybudować dom opieki nad żarowską młodzieżą. Po wykonaniu projektu przez wrocławskiego architekta Henry’ego, w 1912 r. rozpoczęto budowę na terenie należącym do rodziny von Kulmiz i przez nią finansowaną. 16 grudnia 1913 roku w budynku (nazwanym na cześć fundatorki Marienhaus – dom Marii) odprawiono pierwsze nabożeństwo i dokonano poświęcenia budowli. Dzięki zabiegom społeczności ewangelickiej, w największym pomieszczeniu urządzono kaplicę. Pozostałe pomieszczenia służyły wychowaniu młodzieży, szkoleniom; odbywały się w nich spotkania towarzystw i związków lokalnej społeczności ewangelickiej. Marienhaus mieścił również bibliotekę założoną przez von Kulmizów, którzy na początek ofiarowali jej ok. 2000 książek.

źródło informacji

Zadanie

Na zdjęciu numer 6 przedstawiono Marienhaus, gdzie w 1913 roku odprawiono pierwszą mszę. Dom Marii, posiadał także bibliotekę składającą się z ok. 200 książek. W jednej z nich Marie von Kulmiz, zostawiła pewną wiadomość. Wiadomość ta znajduje się w piwnicach gdzie niegdyś stał dom modlitwy. Zlokalizuj miejsce i do kratki poniżej przepisz wiadomość od fundatorki kościoła.

Historia

Zdjęcie numer 7 przedstawia wizerunek fabryki z przełomu XIX i XX wieku.  I wojna światowa to czas sprzyjający rozwojowi Silesia V. Ch. F.  Spółka przestawiła się na produkcję wojenną. Niestety, w 1918 roku nad Silesią zawisły czarne chmury. Niesprzyjająca sytuacja geopolityczna owocuje trwającym do ok. 1925 roku kryzysem. W wyniku podziału Śląska, spółka utraciła część zakładów oraz znaczącą część rynków zbytu. Trudności powodowała również konieczność ponownego przestawienia na produkcję pokojową, na którą w pierwszych powojennych latach nie było większego zbytu. W 1925 roku koncern Ruttgerswerke odkupił 40% udziałów Silesii. Zaowocowało to pięcioma milionami marek kredytu na restrukturyzację i modernizację spółki.

źródło informacji

Zadanie

Na zdjęciu numer 7, przedstawiono panoramę przemysłową Silesia Veiren Chemischer Fabriken. Zlokalizuj fabrykę, przejedź przez dawną bramę wjazdową i odszukaj najwyższy komin. Spotkasz tam punktowego, który poprosi Cię o wykonanie zadania, za jego realizację otrzymasz punkt-pieczątkę.

Informacje od punktowego

Znajdź czystą cegłę i podpisz ją swoim imieniem, następnie ustaw na symbolicznym murze odbudowy pamięci o silesii. Za wykonanie zadania otrzymasz punkt-pieczątkę.

Historia

Budynek gospodarczy dawnego Dominium, czyli gospodarstwa rolnego, będącego częścią kompleksu łażańskiego, który stanowiły: Łażany, Żarów, Piotrowice i Nowice. Powstał on w XVII w., a status majoratu, czyli ordynacji, otrzymał w 1806 r. Jego właścicielami były rodziny von Burghaus (do 1885 r.) i von Pfeil-Burghauss (do 1945 r.). W 1945 r. majątek przejęło Państwo Polskie. Zabudowania folwarku żarowskiego powstały w drugiej połowie XIX w. Były to 4 budynki gospodarcze i (w szczytowym okresie) 8 domów mieszkalnych zamieszkałych nawet przez 187 osób. Zapewne wielu mieszkańców Żarowa pamięta jeszcze całą zabudowę dawnej posiadłości, w tym okazałą stodołę. Budynek wraz z przylegającą do niego kuźnią, są jedynymi wykonanymi z kamienia zabytkami na terenie naszego miasta. Warto zwrócić uwagę, jak żmudna i misterna to była robota. Kamienie o nieregularnym przecież kształcie, są dopasowane do siebie i powiązane jak cegły. Warto byłoby zachować je jako świadectwo rozwoju Żarowa, dla przyszłych pokoleń.

źródło informacji

Zadanie

Kamienne Dominium to najstarsza budowla w Żarowie. Zlokalizuj budynek i odszukaj najbliżej starej kuźni portal z piaskowca. Gdy staniesz przed wejściem, znajdź wiadomość, która zdradzi Ci, jaką funkcję pełniło miejsce ze zdjęcia numer 8. Prawidłową odpowiedź zapisz w ramce.

Historia

Pomnik pruski: znajdujący się za żarowskim osiedlem Piastów w pobliżu tzw. „ogórkowego stawu” i węglowej drogi. Upamiętnia żołnierzy walczących w czasie wojny z Danią w 1864 r., Austrią 1866 r. i Francją 1870/71 r. Pomnik składa się z kamiennego postumentu w formie bryły o ściętych ku górze krawędziach oraz posadowionego na nim prostopadłościennego obelisku. Na ścianach obelisku wyryte zostały nazwiska mieszkańców: Żarowa (14), Piotrowic Świdnickich (25), Łażan (37) , Nowic (9) oraz kolonii „Hummel” (1), którzy walczyli w wojnach prowadzonych przez Cesarstwo Niemieckie w 2 połowie XIX wieku. Obelisk zwieńczony był dawniej pruskim orłem.

źródło informacji. Fotografia pochodzi z pocztówki ze zbiorów Pana Andrzeja Bielca

Zadanie

Odszukaj miejsce ze zdjęcia po lewej stronie. Przejdź przez zarośla, a następnie odszukaj punktowego, który poprosi Cię o wykonanie zadania. Za jego realizację otrzymasz punkt-naklejkę.

Informacje od punktowego

Znajdujący się tu pomnik jest zabytkiem, o czym mogą m.in. świadczyć informacje podawane w lokalnych portalach historycznych. Zaproponuj w jaki sposób możemy zadbać o kondycję tego pomnika, jakie działania mogą sprawić, że mieszkańcy Miasta i Gminy Żarów zechcą odwiedzać to miejsce ? Za konstruktywną wskazówkę otrzymasz punkt-naklejkę.

Najciekawsze propozycje:
– Przenieść pomnik na plac żarowskiego lapidarium.- Ogrodzić, wykarczować.
– Stworzyć oznaczenia i kierunkowskazy.
– Oznaczyć pomnik na google maps.

Historia

Gdyby istniał, byłby niewątpliwie zabytkiem klasy światowej. Jeden z pierwszych na świecie i z pewnością pierwszy na Śląsku – most żelazny na rzece Strzegomce, zbudowany w 1796 r., zniszczony w 1945 r. Konstrukcję żeliwną mostu zamówił w hucie „Małapanew” hrabia August W. von Burghaus. Prace nad zleceniem nadzorował hrabia Friedrich Wilhelm von Reden, a projektował wraz z opracowaniem technologii wykonania, odlewu, transportu i montażu John Baildon…

Zadanie

W bieżącym roku obchodzimy 220 rocznicę budowy mostu żelaznego na Strzegomce, z tej okazji wydaliśmy okolicznościową pocztówkę i stempel. Znajdź siedzibę Stowarzyszenia Labiryntarium.pl, jedź tam i zdobądź pamiątkę, dzięki czemu zdobędziesz kolejny punkt.

KTO JEST LAUREATEM DRUGIEJ ROZGRYWKI HISTORYCZNEJ ?

Zachęcamy wszystkich mieszkańców Miasta i Gminy Żarów do po pobrania manifestu gry i rozpoczęcia samodzielnej zabawy stworzonej przez Fundację Inicjatywa B (wcześniej: Teatr Bezdomny). Szczegóły przebiegu rowerowej gry miejskiej znajdują się także na Facebooku ! Zapraszamy już teraz na kolejną rowerową grę miejską, która odbędzie się wiosną 2017 roku.

W ramach drugiej, rowerowej gry miejskiej pt. "Stary Żarów", uczestniczyło ponad 20 cyklistów.

Po otrzymaniu manifestów, które wyznaczały zadania i zagadki historyczne, uczestnicy zabawy rozpoczęli wyścig, który zakończył się po upływie 60 min. Wszystkie grupy ukończyły bitwę historyczną w regulaminowym czasie, aczkolwiek nie wszyscy zrealizowali poprawnie wyżej wymienione zadania, które można było wykonywać w dowolnej kolejności. Pełna relacja wydarzenia, z punktu widzenia uczestnika, znajduje się na stronie: Stowarzyszenia Labiryntarium.

Poniżej przedstawiamy wyniki rowerowej gry miejskiej po podliczeniu punktacji:

  1. Miejsce – Bogumiła Chodyniecka, Wojciech Chodyniecki, Elżbieta Chodyniecka, Anna Chodyniecka – czas gry: 58 min. 27 sek (10 pkt.) – Grupa zdobyła oryginalną pocztówkę z 1917 roku ufundowaną przez Pana Marka Wąsowskiego.
  2. Miejsce – Wojciech Kluba – czas gry: 70 min. 12 sek. (4 pkt.) – Zdobywca książki Ziemia żarowska. Od prehistorii do współczesności ufundowaną przez Gminne Centrum Kultury i Sportu w Żarowie.
  3. Miejsce – Robert Zawalski, Sandra Szustak – czas gry: 42 min. 56 sek. (3 pkt.) – Grupa zdobyła książkę Ziemia żarowska. Od prehistorii do współczesności ufundowaną przez Gminne Centrum Kultury i Sportu w Żarowie.
  4. Miejsce – Konrad Wyroba, Kacper Maślankiewicz – czas gry: 64 min. 15 sek. (2 pkt) – Grupa zdobyła książkę Ziemia żarowska. Od prehistorii do współczesności ufundowaną przez Gminne Centrum Kultury i Sportu w Żarowie.
  5. Miejsce – Iwona Nieradka, Halina Rosińska, Arkadiusz Arabasz – czas gry: 88 min. 15 sek. (0 pkt) – Grupa zdobyła książkę Ziemia żarowska. Od prehistorii do współczesności ufundowaną przez Gminne Centrum Kultury i Sportu w Żarowie.
  6. Miejsce – Dawid Łomot, Ewa Kaczorowska – czas gry: 96 min. 4 sek. (o pkt.) – Grupa zdobyła kopię pocztówki z lat 70-tych ufundowaną przez Pana Bogdana Muchę oraz voucher rabatowy na basen miejski.
  7. Miejsce – Justyna Becher, Mirosław Becher, Oskar Becher – czas gry: 96 min. 13 sek. Grupa zdobyła kopię pocztówki z lat 70-tych ufundowaną przez Pana Bogdana Muchę oraz voucher rabatowy na basen miejski.
  8. Miejsce – Krzysztof Boniewski – czas gry: 101 min. 12 sek. (0 pkt.)

O TYM JAK NAS WIDZĄ UCZESTNICY ROWEROWEJ GRY MIEJSKIEJ

ARKADIUSZ ARABASZ

Już samo ogłoszenie gry rowerowej, wzbudziło we mnie ogromną ciekawość i chęć udziału. Bardzo miła atmosfera. Znani z widzenia ludzie w jednej chwili stali się „starymi” znajomymi. Spotkanie z historią miasta, w innym niż dotychczas sposobie. Zwiedzałem miasto, które pomimo tego że dobrze znam, kryje jeszcze wiele historycznych niespodzianek.

JUSTYNA BECHER

Projekt „Stary Żarów” – Rowerową grę, polecam każdemu. Miła, sympatyczna atmosfera. Było rewelacyjnie czułam się jak małe dziecko, które gra w podchody.

BOGUMIŁA CHODYNIECKA

Przyjemna zabawa z nutką rywalizacji. Ważne – integracja mieszkańców Żarowa, poznanie historii Żarowa! Dobra i bezpieczna organizacja. Tak dalej 🙂